wwwvictorycsnl

KLM NV / De Kuijer                                                               HR 18-03-2005

Goed werkgeversschap 7:611

Piloot heeft lange wachttijd vanwege de dienstregeling van KLM waar hij werkt. Hij moet rusten tussen de diensten en neemt hiervoor een taxi naar een hotel. De taxi veroorzaakt een aanrijding waardoor de piloot schade lijdt. Het gegeven dat de piloot de wachttijden volledig zelfstandig kan invullen neemt niet weg dat er zodanige samenhang bestaat tussen de wachttijden en de door de piloot voor KLM verrichte werkzaamheden dat ook gedurende de wachttijden het goed werkgeverschap uit artikel 7:611 van toepassing was.

De Bont / Oudenallen Betonbouw                                        HR 9-8-2002

Werkgever aansprakelijk gebruik privé-auto tbv werkzaamheden thans 7:658

Artikel 7:658 ziet op “kwesties in de uitoefening van zijn werkzaamheden”. Dus gewoon woon-werkverkeer valt hier niet onder. In casu ging het om de ritten naar een specifiek project waarvoor de werknemer extra vergoedingen kreeg (reisuren, meerijdersvergoeding, autokostenvergoeding). Het vervoer moest worden gekwalificeerd als vervoer dat op één lijn staat met vervoer dat plaatsvindt krachtens de verplichtingen voortvloeiend uit de arbeidsovereenkomst en in het kader van de werkgever uit te voeren werkzaamheden. Het is nu enkel nog de vraag of een deel van de vergoeding was bedoeld voor het afsluiten van de juiste verzekeringen en in hoeverre dit kenbaar was of had behoren te zijn voor de werknemer.

De Schelde /Erven Cijsouw                                                   HR 2-10-1998

Werkgever aansprakelijk in asbestzaak thans 7:658

Bij de beoordeling van de vraag of de werkgever in strijd met art. 7a:1638x, thans art. 7:658 BW, heeft gehandeld gaat het erom of de werkgever de nodige veiligheidsvoorzieningen heeft getroffen met het oog op de met asbest verbonden gevaren die hem bekend waren of behoorden te zijn. Dat in die tijd het werken met asbest gebruikelijk en maatschappelijk aanvaard was en dat in vergelijkbare bedrijven op dezelfde wijze met asbest omgegaan werd alsmede het feit dat het gebruik van asbest in sommige situaties door de overheid werd voorgeschreven doet aan het voorgaande niet af. (De Schelde is aansprakelijk).

Renteneurose                                                                        HR 08-02-1985

Naarmate grotere schuld is ruime toerekening gerechtvaardigd

Agent van de Antillen (Gibbs) sloeg zonder reden met een wapenstok op Henderson. Werkgever van Gibbs werd aansprakelijk gesteld. Henderson stelt dat hij nog dagelijks nadeel ondervindt van de stokslagen (letselschade). Werkgever Gibbs stelt zich op het standpunt dat het herstel veel langer duurt dan normaal gesproken het geval is en dat het Henderson aan renteneurose lijdt (dwangmatig gedrag om vergoeding te krijgen). HR: dat een herstel langer duurt, ook al is dat wellicht door renteneurose, doet niets af aan de aansprakelijkheid van werkgever Gibbs. Dit is slechts anders indien gesteld en bewezen zou worden dat Henderson het genezingsproces bewust frustreert.

Aansprakelijkheid werkgever bij blootstelling aan asbest 7:658. Kans asbesthose voor % toewijzing schade

De longkanker kon zijn oorzaak hebben in de blootstelling aan asbest maar het kon ook aan bijvoorbeeld het rookgedrag of een andere factor hebben gelegen. Een deskundige moest vaststellen wat de kans is dat door de blootstelling aan asbest de kanker is ontstaan waarna vervolgens de schade werd toegewezen minus het percentage dat voor eigen rekening van de eiser kwam. Deze regel wordt afgerond naar boven als de kans heel groot is en naar beneden als de kans heel klein is (dus volledige of geen vergoeding) als het tussenin zit geldt hetgeen hiervoor staat.

Wrongful birth-arrest (niet te verwarren met het Wrongful life-arrest)           HR 1999

Reikwijdte schade die voor vergoeding in aanmerking komt 6:96 6:98
Een gynaecoloog vergeet tijdens een operatie het spiraaltje van de patiënt terug te plaatsen. Als gevolg daarvan raakt ze na onveilige gemeenschap met haar partner zwanger en krijgt een derde kind, terwijl ze dat juist niet wilde. Kosten voor verzorging en opvoeding van het kind worden door de Hoge Raad in dit arrest aangemerkt als vermogensschade die de betreffende arts kan worden toegerekend. Smartengeld wordt niet toegekend.

Baby Kelly (Wrongful life)                                                     HR 18-03-2005

juridisch kader:

-zorgplicht artsen (ook t.a.v, ongeborenen)?

-wat is de basis van de vordering van het gehandicapt ter wereld gekomen kind (‘wrongful life’)

-begroting van de schade (6:97) omvang van de schade

-het nalaten van noodzakelijk prenataal onderzoek kan zowel jegens de moeder als jegens het –gehandicapt ter wereld gekomen- kind onrechtmatig zijn. 

De behandelaar is ex 7:453 BW, primair jegens de zwangere vrouw bestaande zorgplicht ook jegens het nog ongeboren kind ertoe gehouden de in de gegeven omstandigheden vereiste prenatale diagnostiek te (doen) verrichten en zonodig een klinisch geneticus te consulteren. De vrouw dient immers in staat te worden gesteld een goed geïnformeerde keuze te maken t.a.v. de vraag mede met het oog op de belangen van haar nog ongeboren kind voortzetting of afbreking van de zwangerschap wenst. Als de behandelaar in de nakoming van deze verplichting jegens de vrouw tekortschiet, handelt hij tevens ism hetgeen hem jegens de ongeborene  vlg. ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt.

Is in rechte de vergelijking mogelijk tussen de situatie met en zonder fout, m.a.w. vergelijking tussen wel bestaan en niet bestaan?

De HR overweegt dat het op zichzelf juist is dat de omvang  van de schade die Kelly lijdt niet nauwkeurig kan worden vastgesteld. Aan het niet- bestaan kan geen bepaalde waarde worden toegekend. Een vermogensrechtelijke vergelijking tussen niet en wel bestaan is niet mogelijk.

Wel brengt, aldus de HR, de regel uit 6:97 (begroting schade op de wijze die het meest met de aard ervan in overeenstemming is) met zich mee alle kosten die worden gemaakt voor opvoeding en verzorging en alle kosten ter bestrijding van haar handicaps in het geheel voor vergoeding in aanmerking komen.

Druijff-Bouw                                                                          HR 17-11-2001

Immateriële schadevergoeding (hoogte)

Bij de begroting van de schade moet met alle omstandigheden rekening worden gehouden, in het bijzonder de aard en ernst van het letsel en de gevolgen daarvan en de toegewezen bedragen door rechter in het land. Uitspraken van rechters in het buitenland kunnen op zichzelf niet beslissend zijn.

DES-dochters    HR 09-10-1992, NJ 1994-535   

Alternatieve causaliteit (6:99), hoofdelijke aansprakelijkheid, producentenaansprakelijkheid

In beginsel is iedere producent van DES aansprakelijk voor de gehele markt. In beginsel kan worden volstaan met het dagvaarden van één producent.

Taxibus (shock-schade)                                                         HR 22-02-2002

Relativiteitseis 6:162 / 6:163 / 6:106 lid 1 onder b

Moeder wordt geconfronteerd met de ernstige gevolgen van een verkeersongeval waarbij haar 5-jarige dochter op schokkende wijze om het leven komt.

Indien iemand door overtreding van een veiligheids- of verkeersnorm een ernstig ongeval veroorzaakt, handelt hij in een geval als hier benoemd niet alleen onrechtmatig jegens degene die dientengevolge is gedood of gekwetst, maar ook jegens degene bij wie door het waarnemen van het ongeval of door de directe confrontatie met de ernstige gevolgen ervan, een hevig emotionele schokt teweeg wordt gebracht waaruit geestelijk letsel voortvloeit hetgeen zich met name zou kunnen voordoen indien iemand tot de aldus getroffene in een nauwe affectieve relatie staat bij het ongeval gedood of gewond. De daardoor onstane immateriële schade komt op grond van 6:106 lid 1, aanhef en onder b BW voor vergoeding in aanmerking. Daarvoor is dan wel vereist dat het bestaan van geestelijk letsel in rechte kan worden vastgesteld hetgeen in het algemeen slechts het geval zal zijn indien sprake is van een in de psychiatrie erkend ziektebeeld.

Besmet varken (Bardoel / Swinkels)                                   HR 24-02-1984

Aansprakelijkheid voor dieren en de tenzij-regel 6:179

Varkens van Swinkel zijn ontsnapt en een daarvan heeft zich op het terrein van Bardoel begeven. Het varken van Swinkel besmette andere dieren met een ziekte. De aansprakelijkheid voor dieren gaat over een eigen gedraging van het dier (eigen energie van het dier en het onbrekenbare element dat in die energie ligt opgesloten) Volgens de Hoge Raad brengt dit mee dat het enkel overbrengen van een besmettelijke ziekte niet hieronder valt. Rest de vraag of het binnentreden van het terrein van Bardoel een onrechtmatige daad zou opleveren als Swinkels hiervan had geweten zonder op de hoogte te zijn van de besmettelijke ziekte die het varken had (invulling van de tenzij-regel naar huidig recht). Het antwoord is ontkennend zodat geen sprake is van aansprakelijkheid. Slechts als Swinkels op de hoogte was van de besmetting of op de hoogte had behoren te zijn kan aansprakelijkheid worden aangenomen omdat de tenzij-regel dan een andere uitkomst heeft.

Turbo Polyp                                                                           RB 10-09-2003

Gevaarzetting 6:162

Meisje vliegt uit een ronddraaiende kermisattractie. De exploitant had een betere beveiliging moeten treffen ten aanzien van de veiligheidsbeugel 

Aansprakelijkheid beroepsbeoefenaar / omkering bewijslast 6:162

Na knieoperatie geen stollingsmiddel toegediend wat volgens protocollen verplicht was.

Nu geen reden was gegeven waarom er van het protocol is afgeweken staat onrechtmatigheid in beginsel vast. De patiënt mag er aanspraak op maken dat het protocol wordt nageleefd tenzij er goede redenen zijn om daarvan af te wijken. “Vergeten” is geen goede reden. Hierdoor kunnen alle overige grieven (zoals meningsverschil over de effectiviteit van de antistollingsbehandeling) buiten beschouwing blijven.

Bijzondere zorgplicht voor terreinbeheerders 6:162

Het 5 jarige zoontje van Daalder betrad schorren waar zich Veenbroei bevond. Door hier met een voet in te gaan staan liep hij verbranding op en eiste Vader Daalder met succes schadevergoeding ogv onrechtmatige daad van de Staat.

Wie de zorg voor een voor het publiek toegankelijk terrein heeft, heeft een waarschuwingsplicht tegenover het publiek, indien zich op het terrein een niet waarneembaar en voor het publiek onbekend gevaar voordoet dat de zorgdrager kent.

Vermeulen / Lekkerkerker                                                   HR 10-03-1972

Hinder onrechtmatige daad 6:162

Een scheepswerf dempte een plas met stadsvuilnis. Dit trok veel vogels aan die in de nabijgelegen boomgaard van Lekkerkerker veel schade aanrichtten. Het hof beoordeelde dit als onrechtmatig, ook al had Vermeulen een vergunning. In beginsel handel je niet onrechtmatig wanneer je je aan je vergunning houdt waarin die belangen zijn afgewogen of afgewogen hadden behoren te zijn maar dit hoeft niet altijd.

Bijenspat (Luykx – Bastiaansen)                                         HR 18-09-1998

Hinder onrechtmatige daad 6:162

Een bijenhouder veroorzaakt overlast doordat zijn bijen hun ontlasting op de kassen van de klager doen. Dit kost arbeidsintensief schoonmaken en anders een bepaald lichtverlies waardoor productie afneemt.

Of een bepaalde hinder als onrechtmatige daad moet worden aangemerkt hangt af van

De aard van de hinder,

de ernst van de hinder,

de duur van de hinder,

of er voldoende maatregelen genomen zijn om de hinder te beperken

en de door de hinder veroorzaakte schade in verband met de verdere omstandigheden van het geval.

Ook het gegeven wie er het eerst was is van belang.

Een en ander vloeit voort uit het arrest Aalscholvers

Strijd met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamd 6:162

Werkster zet in overleg met de beheerder een emmer met onbekende vloeistof in een doos met daarover een zak bij de vuilnis. De vuilnisman krijgt de vloeistof in zijn oog met als gevolg blindheid. Een en ander wordt als onzorgvuldig beschouwd door de HR.

Vermeulen / Lekkerkerker                                                   HR 10-03-1972

Hinder onrechtmatige daad 6:162

Een scheepswerf dempte een plas met stadsvuilnis. Dit trok veel vogels aan die in de nabijgelegen boomgaard van Lekkerkerker veel schade aanrichtten. Het hof beoordeelde dit als onrechtmatig, ook al had Vermeulen een vergunning. In beginsel handel je niet onrechtmatig wanneer je je aan je vergunning houdt waarin die belangen zijn afgewogen of afgewogen hadden behoren te zijn maar dit hoeft niet altijd

Gevaarzetting: De in acht te nemen zorgplicht is afhankelijk van (kelderluikfactoren) 6:162

1.               Aard en omvang van de gevreesde schade

2.               De waarschijnlijkheid dat deze schade zich als gevolg van bepaalde gedrag zal voordoen

3.               De aard van de gedraging

4.               De bezwaarlijkheid voor het nemen van (voorzorgs)maatregelen in termen van kosten, tijd en moeite

Boogaard / Vesta                                                                  HR 9-12-1955

Samenloop wanprestatie en Onrechtmatige daad 6:74 6:162

Indien de gedraging onafhankelijk van de schending van de uit de overeenkomst voorvloeiende verbintenis een onrechtmatige daad oplevert (bijvoorbeeld zaaksbeschadiging) kan op basis van beide rechtsgrondslagen schadevergoeding worden gevorderd.

Lindenbaum / Cohen                                                            HR 31-01-1919

Verruiming onrechtmatigheidscriteria 6:162

Bedrijfsspionage: het hof toetst enkel aan de eerste twee criteria. De HR gaat verder. Door dit arrest is het derde criteria ontstaan: “in strijd met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt”

Skeelerongeval                                                                     HR 25-11-2005

Zorgplicht skeelervereniging art. 6:162 BW 

Skeelercursiste komt ongelukkig ten val op haar hoofd als gevolg waarvan zij overlijdt. De cursusleider en de organisatie hadden minimaal de onervaren cursisten indringend moeten adviseren over beschermingsmaatregelen. De cursusleider heeft enkel een vrijblijvende mededeling gedaan dat ze eventueel helmen konden pakken en hij heeft er zelf ook geen gedragen (voorbeeldfunctie). Dit was te weinig om aan de zorgplicht te voldoen.

Zorgplicht turnvereniging art. 6:162 BW 

Turnster valt uit ringen en loopt ernstig letsel op. Door de vereniging en de turnleidster zijn geen afdoende veiligheidsmaatregelen getroffen.

Omdat de vereniging tekortschiet in haar zorgplicht, is zij aansprakelijk voor de schade van het letsel dat de turnster heeft opgelopen mede doordat niet afdoende voorzorgsmaatregelen zijn getroffen. Het beroep op de sport- en spelsituatie faalt hier omdat het hier niet gaat om twee sporters versus elkander maar om de vereniging versus een sporter. Aan de vereniging worden hoge eisen gesteld ten aanzien van de zorgplicht.

Sport- en spelsituatie minder snel onrechtmatige daad, grove overtreding in de zin van art. 6:162 BW 

In sport- en spelsituaties is sprake van een zekere risicoaanvaarding. Een overschrijding van de spelregels levert ook niet per definitie een onrechtmatige daad op. Een grove overtreding zoals in casu kan aanleiding geven om een onrechtmatige daad aan te nemen.

Risicoaanvaarding levert op zichzelf GEEN rechtvaardigingsgrond op maar gaat op in de vraag of er enerzijds een onrechtmatige gedraging heeft plaatsgevonden (vestiging van onrechtmatige daad) en anderzijds in hoeverre er sprake is van eigen schuld (omvang aansprakelijkheid)

Sport- en spelsituatie minder snel onrechtmatige daad in de zin van art. 6:162 BW 

Nadat het spel was afgelopen wordt nog een bal geslagen die op het oog van de medespeler terecht komt die ernstig letsel oploopt. Geen onrechtmatige daad omdat je in sport- en spelsituaties met dit soort dingen rekening moet houden, ook vlak na het spel. De strengere criteria voor onrechtmatige daad bij sport en spel gelden ook voor spelers die toekijken.

Jansen / Jansen                                                                    HR 12-05-2000

Zorgvuldigheidsnorm: OD of ongelukkige samenloop van omstandigheden? art. 6:162 BW

Zusje Wendy helpt Monique met verhuizen. Bij het verhuizen van een kast draait Wendy een kast zodanig dat ze haar evenwicht verliest en de kast uit haar handen glipt. In een laatste redpoging geeft ze de kast een duw waardoor Monique ernstig letsel oploopt (onderarm moet worden geamputeerd)

De enkele mogelijkheid van een ongeval als verwezenlijking van een gevaar dat aan een bepaald gedrag inherent is doet dat gedrag niet reeds onrechtmatig zijn. Zodanig gevaarscheppend gedrag is slechts onrechtmatig indien de mate van waarschijnlijkheid van een ongeval als gevolg van dat gedrag zo groot is dat de dader zich naar maatstaven van zorgvuldigheid van dat gedrag had moeten onthouden.

De mate van waarschijnlijkheid dat er een ongeval zou ontstaan bepaalt of iemand zich al dan niet moeten onthouden van een bepaald gedrag. In Zwiepende tak en Jansen / Jansen was dit dermate onwaarschijnlijk dat naar maatstaven van zorgvuldigheid de dader zich niet van dat (normale) gedrag diende te onthouden. Derhalve geen sprake van onrechtmatige daad.

Zorgvuldigheidsnorm: OD of toevallige samenloop van omstandigheden? art. 6:162 BW 

Werink schopt lopende door het bos achteloos tegen een tak die daarna ongelukkig in het oog van Hudepohl komt waardoor Hudepohl het gezichtsvermogen van dat oog kwijtraakt.

De enkele mogelijkheid van een ongeval als verwezenlijking van een gevaar dat aan een bepaald gedrag inherent is doet dat gedrag niet reeds onrechtmatig zijn. Zodanig gevaarscheppend gedrag is slechts onrechtmatig indien de mate van waarschijnlijkheid van een ongeval als gevolg van dat gedrag zo groot is dat de dader zich naar maatstaven van zorgvuldigheid van dat gedrag had moeten onthouden.

Bushalte                                                                                  HR 11 december 1987

Zorgvuldigheidsnorm: OD of ongelukkige samenloop van omstandigheden? art. 6:162 BW

Bij het achteruitstappen bij een bushalte komt mevrouw Bey in aanraking met mevrouw Guyt. Deze laatste verliest haar evenwicht en breekt haar heup. Het achteruitstappen zonder eerst achterom te kijken levert niet een dusdanig risico op dat mevrouw Bey zich van dit gedrag had moeten onthouden. Derhalve geen OD maar toevallige samenloop van omstandigheden.